Blogs over het thema Verbinding

De kracht van emotionele nabijheid
Voel je je écht verbonden met je partner? Verbinding is de basis van een gezonde relatie en draait om emotionele nabijheid, betrokkenheid en vertrouwen. Het gaat om de zekerheid dat je partner er voor je is, ook op de moeilijke momenten. Volgens EFT-grondlegger Dr. Sue Johnson is een sterke verbinding gebaseerd op drie pijlers: Ben je er voor mij? Reageer je op mij? Ben ik belangrijk voor je?

De optelsom van veel kleine momenten
Een verbonden relatie herken je aan kleine, maar betekenisvolle interacties. Wordt liefde regelmatig geuit, door woorden, gebaren of affectie? Is er volledige aandacht als één van jullie dat nodig heeft? Kun je altijd bij elkaar terecht, zonder twijfel of aarzeling? Dit soort signalen vormen de lijm die partners samenhoudt. Maar verbinding is óók vrijheid: voelen jullie je veilig genoeg om onafhankelijk van elkaar dingen te ondernemen, zonder dat dit de relatie verstoort?

Alle blogs over verbinding
Wanneer de verbinding verzwakt, kan dit geleidelijk gebeuren: minder aanrakingen, minder oogcontact, minder tijd samen. Stress, gezinsdrukte of ingrijpende gebeurtenissen kunnen ervoor zorgen dat jullie elkaar minder opzoeken en meer langs elkaar heen leven. Gelukkig kan verbinding altijd hersteld worden.

Hieronder vindt je als inspiratie alle blogs over verbinding.

Omgaan metconflictstijlen: inzicht in jezelf en de ander

Heb je er weleens bij stilgestaan hoe jij persoonlijk met conflicten omgaat? Het kan behoorlijk confronterend zijn om je eigen reacties te herkennen. Tegelijkertijd levert dit waardevolle inzichten op in terugkerende conflictpatronen. Want daar waar jouw stijl en die van de ander samenkomen, ontstaat vaak herhaling. Zeker wanneer een relatie onder spanning staat of tijdens een mediation is het goed om je hierin te verdiepen. Lees daarom verder over het Thomas-Kilmann model en ontdek jouw voorkeurs conflictstijl.

Thomas & Kilmann:de vijf conflictstijlen

Thomas-Killman-model
Thomas-Killman-model

Het Thomas & Kilmann model is een veelgebruikt en bekend model dat helpt bij het begrijpen van persoonlijke conflictstijlen. Het model gaat ervan uit dat conflicten draaien om botsende belangen. Bij het omgaan met deze belangen spelen twee dimensies een rol:

  • Assertiviteit: in welke mate zet je in op het realiseren van je eigen doelen en belangen?
  • Coöperativiteit: hoeveel waarde hecht je aan de relatie en het belang van de ander?

De vijf conflictstijlen

Zet je deze twee dimensies tegen elkaar uit, dan ontstaan er vijf verschillende conflictstijlen binnen het model:

    • Doordrukken – “Het moet op mijn manier.” Gericht op het eigen belang en weinig op de relatie.
    • Vermijden – “Ik kijk er later wel naar.” Neemt afstand, wat objectiviteit kan geven, maar ook tot stilstand leidt.
    • Samenwerken – “Laten we het samen oplossen.” Een evenwichtige stijl met oog voor beide belangen.
    • Toegeven – “Ik doe het voor jou.” Relatiegericht, maar mogelijk ten koste van de eigen wensen.
    • Compromis sluiten – “We geven allebei een beetje.” Praktisch en doelgericht, maar vaak suboptimaal voor beide partijen.

De online test:ontdek jouw conflictstijl

Wil je weten welke conflictstijl het meest bij jou past? Doe dan de online Thomas Kilmann test om jouw persoonlijke voorkeursstijl te ontdekken.

Toen ik deze test jaren geleden voor het eerst deed, bleek mijn dominante stijl “vermijden” te zijn. Bij een herhaling onlangs scoorde ik gelijk op “compromis sluiten” en “samenwerken”. Een mooie ontwikkeling die ik toeschrijf aan bewustwording van mijn eigen patronen, met name in relatieconflicten (waarover meer in deze blog over conflictpatronen). Dit toont de waarde aan van zelfinzicht in je conflictstijl.

Conclusie

Bewustzijn van je eigen conflictstijl én die van de ander helpt enorm. Het maakt de weg vrij om minder vast te houden aan standpunten en meer te focussen op onderliggende belangen. Vanuit dat gezamenlijke inzicht ontstaat ruimte voor creatieve oplossingen—iets wat zeker bij relatieconflicten en in relatietherapie onmisbaar is.

Veelgestelde vragenover conflictstijlen

Wat zijn de vijf conflictstijlen volgens thomas & kilmann?

De vijf conflictstijlen zijn Doordrukken, Vermijden, Samenwerken, Toegeven en Compromis sluiten. Deze stijlen geven aan hoe iemand omgaat met conflicten, gebaseerd op assertiviteit en coöperativiteit.

Waarom is het belangrijk om je eigen conflictstijl te kennen?

Het kennen van je eigen conflictstijl geeft je inzicht in je automatische reacties tijdens conflicten. Dit zelfbewustzijn is de eerste stap naar het ontwikkelen van effectievere manieren om met onenigheid om te gaan en conflictpatronen te doorbreken.

Kun je meerdere conflictstijlen hebben?

Ja, hoewel de Thomas-Kilmann test vaak een voorkeursstijl aanwijst, gebruiken mensen in de praktijk vaak een combinatie van conflictstijlen, afhankelijk van de situatie en de persoon met wie ze een conflict hebben. Het is waardevol om flexibel te zijn in je benadering.

Hoe kan inzicht in conflictstijlen mijn relatie verbeteren?

Als je elkaars conflictstijlen begrijpt, kun je beter anticiperen op reacties en misverstanden voorkomen. Het helpt je om niet op de man te spelen, maar je te richten op de onderliggende belangen, wat leidt tot constructievere gesprekken en een sterkere verbinding.

Zijn sommige conflictstijlen beter dan andere?

Nee, er is geen conflictstijl die per definitie ‘beter’ is dan de andere. Elke stijl heeft zijn voor- en nadelen. De effectiviteit van een stijl hangt af van de specifieke situatie, het doel van het conflict en de relatie tussen de betrokkenen. De beste aanpak is vaak situationeel leiderschap waarbij je verschillende stijlen kunt inzetten.

Goed communiceren (klik voor meer informatie)

Wat kunnen we leren van NLP bij relatieproblemen of moeilijke transities?
NLP staat voor Neuro Linguïstisch Programmeren en is een verzameling krachtige modellen en technieken afkomstig van succesvolle therapeuten. In feite heeft NLP hun werkmethodes geanalyseerd en vertaald naar praktische tools.

Driewaardevolle inzichten uit NLP

Zelf volgde ik in 2006 een jaaropleiding tot NLP Practitioner. Hieronder deel ik drie praktische inzichten die juist in lastige relatieperiodes of tijdens een proces van loslaten goed van pas kunnen komen.

Van excusesnaar invloed

Binnen NLP wordt een onderscheid gemaakt tussen oorzaakgericht en gevolggericht denken.

Gevolgzijde – Je bent een effect

Als je blijft doen wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.

Wie aan de gevolgkant zit, legt de oorzaak van zijn situatie vaak buiten zichzelf. Je voelt je slachtoffer of komt met allerlei verklaringen waarom iets niet lukt. Dit kan rust geven, maar levert zelden verandering op. Sterker nog: je bevestigt voor jezelf telkens weer hetzelfde resultaat.

Oorzaakkant – Jij hebt invloed

Verantwoordelijkheid nemen betekent: kijken naar je eigen aandeel. Ongewenste situaties zie je als waardevolle feedback. Elke ervaring wordt een kans om te groeien, door anders te denken, communiceren en handelen. Zo neem je de regie weer in eigen hand.

Degene met het meest flexibele gedrag, heeft de meeste invloed op het systeem.

Focus op resultaat

Wat wil je écht bereiken? Door je gedrag aan te passen, vergroot je de kans op dat resultaat. In moeilijke periodes is het verleidelijk om te wijzen naar de ander. Maar alleen door zelf verantwoordelijkheid te nemen, verander je iets aan de uitkomst.

Wat iswaarheid eigenlijk?

Iedereen heeft een uniek beeld van de werkelijkheid—gevormd door ervaringen, opvoeding en cultuur. Dit bepaalt hoe je de wereld om je heen waarneemt en interpreteert.

Iedereen ziet zijn eigen versie van de werkelijkheid

Onze hersenen filteren razendsnel en onbewust alle indrukken die we dagelijks ontvangen. Wat overblijft, is slechts een minieme, persoonlijke interpretatie van de werkelijkheid. En die verschilt per persoon.

Een voorbeeld uit de praktijk

Stel, je denkt dat iemand je niet mag. Dan ga je alles filteren wat dat bevestigt. Elk signaal zie je als bewijs. Zo wordt jouw overtuiging steeds sterker. En je gaat ook nog eens gedrag vertonen dat het precies bevestigt.

Overtuigingen kunnen je beperken

Zelf geloofde ik jarenlang dat ik saai was. Op feestjes zei ik weinig, uit angst niet interessant te zijn. Anderen zagen mij inderdaad als stil en onopvallend. Sinds ik die overtuiging heb losgelaten, geniet ik juist van sociale momenten.

Ruimte voor andere perspectieven

Je hoeft je wereldbeeld niet los te laten. Maar door te beseffen dat het maar één versie is van de werkelijkheid, ontstaat er ruimte. Ruimte voor verbinding, voor begrip. En voor het idee dat jouw ex-partner misschien écht een andere ervaring had van dezelfde relatie.

Respecteer het wereldbeeld van de ander.

Begrijpen vóór begrepen worden

Nieuwsgierigheid naar het perspectief van de ander opent de deur naar echte communicatie. Zeker wanneer relaties onder spanning staan, kunnen wereldbeelden sterk van elkaar verschillen. Juist dan is het belangrijk om eerst te luisteren voordat je zelf begrepen wilt worden.

Hoe is jouw relatie?
Doe de online relatietest

Wat maakt een relatie sterk en blijvend?

Oefening: welke bril draag jij?

Wil je oefenen met dit principe? Observeer jezelf eens een tijdje in gesprekken. Ben je vooral bezig met je eigen kijk op de zaak (‘sorting by yourself’) of stel je je open voor de visie van de ander (‘sorting by the other’)?

‘Sorting by yourself’ – Jouw kijk staat centraal

Als je vooral zendt en jouw waarheid verkondigt, ben je geneigd gesloten vragen te stellen. Of vragen die bedoeld zijn om de ander te overtuigen van jouw gelijk. Dat voelt voor de ander vaak als weerstand.

‘Sorting by the other’ – Nieuwsgierig naar de ander

Als je oprecht interesse toont, stel je open vragen. Je luistert zonder al bezig te zijn met je weerwoord. Je wilt begrijpen waarom de ander denkt zoals hij of zij doet. Dat creëert ruimte en verbinding.

Breng balans in je communicatie

Let komende tijd eens bewust op dit verschil. Heb je een goede balans tussen zenden en ontvangen? Of zit je vaak in één van de twee uitersten? De juiste balans leidt meestal tot een prettiger gesprek en meer verbinding.

Weerstandof verbinding?

Geweldloze communicatie als gescheiden ouders
Hoe ga jij om met problemen?

Binnen NLP wordt weerstand gezien als een teken van een gebrekkige verbinding. Er bestaan geen onwillige mensen—alleen communicatie die nog niet goed aansluit. De cruciale vraag is dan: hoe maak je wél verbinding?

Mensen voelen zich van nature meer verbonden met anderen die op hen lijken. Verbinding ontstaat dan ook niet uit trucjes, maar vanuit herkenning. Wanneer er sprake is van overeenkomsten, ontstaat vanzelf contact. En dat vormt de basis voor effectieve communicatie.

Communicatie

Communicatie is een uitwisseling van informatie tussen mensen en verloopt volgens deze verhouding:

  1. 55% via lichaamstaal (houding, gebaren, gezichtsuitdrukking, ademhaling)
  2. 38% via toon (volume, klankkleur, tempo)
  3. 7% via de gekozen woorden

Slechts een klein deel van onze communicatie gaat dus via woorden; de rest gebeurt onbewust via lichaamstaal en stemgebruik.

Hoe creëer je verbinding?

De betekenis van je communicatie is de respons die je krijgt.

Verbinding ontstaat als je bewust afstemt op de ander. Je kunt dit op verschillende niveaus doen:

  1. Via woorden: zoek naar gedeelde interesses zoals hobby’s, ervaringen of intenties. In lastige relatieperiodes kun je bijvoorbeeld allebei de wens voor het welzijn van de kinderen als uitgangspunt nemen.
  2. Via toon: sluit aan bij de spreekstijl van de ander. Als iemand geëmotioneerd of luid is, helpt een te zachte toon vaak niet.
  3. Via lichaamstaal: spiegel lichaamshouding of energie op een subtiele manier.

Zonder dat je het letterlijk zegt, straal je hiermee uit: “Ik begrijp je” of “We lijken op elkaar”. Als dat gevoel van verbinding er is, pas dán kun je richting geven aan het gesprek. Oftewel: eerst afstemmen, dan pas beïnvloeden.

Een bekend uitgangspunt in NLP is: “De betekenis van je communicatie is de respons die je krijgt.”

Samenvattend

Zit je in een moeizame communicatie met je partner en krijg je steeds een ongewenste reactie? Deze NLP-benadering nodigt je uit om eerst naar jezelf te kijken. Ben jij afgestemd op de ander? Creëer je verbinding voordat je iets wilt overbrengen? Ben je je bewust van je eigen manier van communiceren—ook non-verbaal?

Pas je houding, toon en woorden aan tot je de gewenste respons ontvangt. Daarmee neem je regie en verantwoordelijkheid over het communicatieproces. En dat is essentieel voor het opbouwen van een duurzame (liefdes)relatie.

Dit artikel gaat over conflictpatronen. Toen ikzelf enkele jaren geleden een test deed voor conflictstijlen (zie het vorige artikel over conflictstijlen), was mijn voorkeur “vermijden”. Kortgeleden heb ik de test opnieuw gedaan met een gedeelde eerste plaats voor “compromis sluiten” en “samenwerking”. Deze verandering wijs ik toe aan een persoonlijke bewustwording over een terugkerend conflictpatroon in de relatiesfeer.

Drieveelvoorkomende conflictpatronen

Conflicten volgen vaak terugkerende, circulaire patronen waarin geen duidelijke start of eindpunt is. Conflicten volgen vaak terugkerende, circulaire patronen waarin geen duidelijk begin of einde te herkennen is. Zeker in situaties van relatiestress kunnen deze patronen sterk opspelen.

Conflictpatronen | Mediation Soest, Nieuwegein en Utrecht
Conflictpatronen

In het boek “Houd me vast” van Sue Johnson (over EFT) worden drie bekende patronen beschreven, ook wel ‘duivelse dialogen’ genoemd:

“Zoek de boef”

In dit patroon vallen beide partners elkaar voortdurend aan, beschuldigen en wijzen met de vinger. Vaak uit zelfbescherming of frustratie. Het maakt niet uit wie begint—het is een eindeloze cirkel van wederzijdse verwijten waarin beide partijen verstrikt raken.

“De protestpolka”

Dit patroon komt het meeste voor. De één zoekt contact (hoewel het negatief, aanvallend is), de ander trekt zich terug. En zodra er geen respons komt, volgt een nieuwe, intensere poging. Het is een smeekbede om verbinding, maar het resultaat is juist meer afstand. Dit patroon is het meest voorkomende én meest verstikkende. Lees meer over dit patroon in Je relatie verbeteren in tien stappen.

“Verstijf en vlucht”

In dit patroon hebben beide partners zich teruggetrokken. Er is nauwelijks communicatie, maar de spanning is voelbaar. Iedereen doet alsof er niets aan de hand is, terwijl de pijn duidelijk aanwezig is. Het is een stil gevecht waarin niemand zich uitspreekt. Het is een gevaarlijk patroon, want het uiteenvallen van de relatie ligt op de loer. Soms is dit patroon van een uitgebluste protestpolka. Degene die steeds maar weer contact heeft gezocht, denkt: Ik weet het ook even niet meer. Laten we maar eens kijken wat er gebeurt als ik helemaal niks doe.

Persoonlijkereflectie

Zelf herkende ik me in de “protestpolka”. Ik was in mijn vorige relatie degene die zich terugtrok uit angst voor negatieve reacties. Maar toen ik me hiervan bewust werd, besloot ik dat anders aan te pakken. Door in contact te blijven of het gesprek opnieuw aan te gaan, veranderde het patroon. Zoals men zegt: “Als je doet wat je altijd deed, krijg je wat je altijd kreeg.” In mijn huidige relatie komt het patroon gelukkig zeer weinig meer voor, maar als het voorkomt, dan zit ik nu juist in de tegenovergestelde rol.

Conflictpatronen tijdens relatietherapie

Ook in relatietherapie duiken deze patronen geregeld op. Vaak is het benoemen ervan al een eerste stap naar verandering. Het gaat er dan niet om wie schuldig is, maar om het herkennen van het patroon waarin jullie beiden vastzitten. Dat besef geeft ruimte: iedereen kan besluiten om anders te reageren. En precies daarin schuilt de kracht om het patroon te doorbreken. De Imago dialoog is dan een mooie andere vorm van communicatie. Deze vorm passen we vaak toe tijdens de relatietherapie en is bovendien ook zelf thuis prima te gebruiken.

Vier manierenom met boosheid om te gaan

Geweldloze communicatie
Hoe om te gaan met boosheid?

“Geweldloze communicatie” van Marshall Rosenberg is een buitengewoon praktisch en toegankelijk boek. In dit artikel sta ik stil bij een veelvoorkomende emotie: boosheid. Zeker in situaties waarin relaties onder druk staan komt boosheid geregeld voor. Maar hoe ga je daar op een constructieve manier mee om?

Toen ik dit boek ooit voor mijn verjaardag kreeg, lag het eerst lange tijd ongebruikt op mijn nachtkastje. Tot ik op een avond ruzie kreeg met mijn vrouw. Boos liep ik naar boven, pakte het boek en sloeg het open. Mijn oog viel direct op het hoofdstuk over boosheid. Volgens Rosenberg zijn er vier manieren waarop mensen meestal reageren als ze boos zijn:

  1. We geven onszelf de schuld
  2. We geven de ander de schuld
  3. We onderzoeken onze eigen gevoelens en behoeften
  4. We proberen de gevoelens en behoeften van de ander te begrijpen

Achter elke emotieschuilt een behoefte

Die avond herkende ik mezelf direct in de tweede reactie: ik gaf de ander de schuld. Maar Rosenberg leert dat boosheid, net als elke andere emotie, een signaal is van een vervulde of onvervulde behoefte. De ander is dus nooit de oorzaak van je boosheid, maar slechts de aanleiding. Tijd om aan de slag te gaan met stap drie en vier.

Boosheidals ingang voor zelfonderzoek

Op het moment dat je boos bent, is het niet makkelijk om jezelf deze vragen te stellen. Maar juist dán ligt de kracht van zelfonderzoek. Toen ik die avond verder las, realiseerde ik me dat ik had uitgekeken naar een fijne, gezellige avond. En die verwachting werd niet waargemaakt. Vervolgens probeerde ik me te verplaatsen in mijn vrouw. Wat zou haar behoefte zijn geweest? Tot mijn verbazing bleek die misschien wel exact hetzelfde: ook zij verlangde naar verbinding.

Met dat inzicht liep ik naar beneden, boek nog in de hand, en besprak wat ik dacht en voelde. En ja, het klopte. We herkenden elkaars behoefte, waardoor de sfeer omsloeg en de avond alsnog fijn werd. Binnen een paar dagen had ik het hele boek uit.

Mijnpersoonlijke inzichten

Dit stukje uit het boek leerde me twee dingen:

  1. Als ik boos ben, probeer ik niet meteen vanuit die emotie te reageren. In plaats daarvan vraag ik mezelf: wat is mijn onderliggende behoefte? Als ik die kan benoemen, kan ik die behoefte delen in plaats van de boosheid te uiten.
  2. Als een ander boos is, probeer ik met empathie te luisteren. Niet naar de woorden op zich, maar naar wat eronder zit. Welke behoefte schuilt erachter? Door die te herkennen, kan ik op een andere, verbindende manier reageren.

Deze twee inzichten zijn niet altijd makkelijk toe te passen, maar wel enorm krachtig. Als Relatietherapeut en Mediator zie ik dagelijks hoe waardevol het is wanneer mensen in een conflictsituatie leren spreken en luisteren vanuit hun behoeftes. Dan ontstaat er ruimte voor echte communicatie én erkenning.

Deze blog gaat over de systemische werking binnen samengestelde gezinnen. Systemisch werken staat ook bekend onder de term “familieopstellingen”. Als je hierin geïnteresseerd bent, raden we je aan om eerst deze blog met de achtergrond over systemische wetmatigheden te lezen.

De driesystemische wetmatigheden

In deze blog verdiepen we ons in hoe systemische wetmatigheden doorwerken in een samengesteld gezin. We gebruiken hierbij opnieuw de inzichten van Bert Hellinger, grondlegger van familieopstellingen:

  1. Binding – de behoefte om ergens bij te horen
  2. Ordening – de natuurlijke volgorde en ieders plek daarin
  3. Balans – tussen geven en nemen

Wetmatighedenin het licht van samengestelde gezinnen

Bij een relatiebreuk of binnen samengestelde gezinnen komen verstoringen in deze drie systemische principes vaak duidelijk naar voren.

SystemischeWetmatigheid 1:  Binding

Binding – de behoefte om ergens bij te horen

Binding draait om het fundamentele verlangen om erbij te horen. Op collectief niveau houdt het ‘systeemgeweten’ de familie bij elkaar, zelfs als individuen worden buitengesloten.

De herenigingsfantasie

Kinderen fantaseren vaak lang na het uiteenvallen van het gezin over een hereniging tussen hun ouders. Nieuwe partners passen niet in dat plaatje en kunnen onbewust worden afgewezen.

Een ex buitensluiten

Wanneer één ouder de andere uitsluit, voelt een kind dat als het afwijzen van een deel van zichzelf. Kinderen zoeken dan naar herstel. Ook de nieuwe partner kan zich hierdoor onzeker voelen: “Wat als mijn partner straks zo over mij praat?”

Volgens Hellinger zijn kinderen het best af bij de ouder die respect toont voor de andere ouder.

Respect in nieuwe relaties

Een nieuwe partner komt pas in beeld dankzij de ruimte die de vorige partner liet. Ongeacht hoe die ruimte is ontstaan, dient dat erkend te worden. Het respecteren van eerdere relaties voorkomt verstoringen in het systeem.

SystemischeWetmatigheid 2: Ordening

Ordening verwijst naar de volgorde binnen het systeem. Persoonlijk leren we al vroeg de ongeschreven regels, collectief speelt hiërarchie een rol.

Van herkomst naar eigen familie

Normaal gaat de eigen, gestichte familie vóór de familie van herkomst. Wanneer een relatie eindigt, verandert dit vaak en vallen mensen terug op hun oorspronkelijke gezin, inclusief bijbehorende normen en waarden.

Samengestelde gezinnen en ordening

Ordening – welke plek neem jij in?

Binnen samengestelde gezinnen geldt een natuurlijke volgorde. In een gezin zonder gezamenlijk kind:

  1. Ouder
  2. Oudste kind
  3. Jongste kind
  4. Nieuwe partner

Bij een gezamenlijk kind ontstaat een andere ordening:

  1. Ouder die de externe veiligheid waarborgt
  2. Ouder die de interne veiligheid bewaakt
  3. Gezamenlijk kind
  4. Oudste kind uit eerdere relatie
  5. Jongste kind uit eerdere relatie

SystemischeWetmatigheid 3: Balans

Systemische wetmatigheid - Balans
Balans – tussen geven en nemen

Balans gaat over de uitwisseling van geven en ontvangen, zowel persoonlijk als binnen het gehele familiesysteem. Onverwerkt leed herhaalt zich in volgende generaties.

Impact op balans bij relatiebreuk

Als een ouder het verlies van de partnerrelatie niet kan verwerken, neemt een kind onbewust die last op zich. Daarmee wordt ook de ordening verstoord: het kind gaat ‘zorgen’ voor de ouder en verliest zijn eigen plek.

Systemischedynamieken doorbreken

Een samengesteld gezin kan leiden tot verstoringen in binding, ordening of balans. Een familieopstelling maakt deze zichtbaar en kan helpen bij herstel. Het Instituut voor Systemisch Werk is hierin een waardevolle bron.

Voorbeelden van veelvoorkomende dynamieken

  • Een zwaar lot of schuld van een ander op je nemen
  • Je plek niet kunnen innemen binnen het gezin
  • Je identificeren met een buitengesloten familielid
  • Je familie willen verlaten door schaamte of schuldgevoel
  • Onbewust je ouderlijke rol overnemen als kind
  • Het gevoel dat je niet beter mag hebben dan iemand anders in je familie

Na feestdagen en vakanties zien we vaak een toename in relatiestress en scheidingen. Dit zijn immers momenten waarop je veel samen bent, en als het al niet lekker loopt, kunnen juist die periodes stressvol zijn. Daarom delen we hier een top 10 met waardevolle tips voor ouders die het soms moeilijk hebben met elkaar.

Waarkomen deze tips vandaan?

Deze lijst is gebaseerd op:

  • De meest terugkerende adviezen uit online top-10 lijstjes
  • Mijn ervaring als mediator en relatietherapeut
  • Persoonlijke inzichten uit mijn eigen leven

Tien tipsvoor ouders

De tips zijn gerangschikt op basis van hoe vaak ze in andere bronnen voorkomen: hoe hoger op de lijst, hoe vaker genoemd.

1. Spreek positief over de ander

Door positief te blijven over je partner, geef je je kinderen impliciet toestemming om van jullie beiden te houden. Ze dragen immers eigenschappen van jullie allebei. Deze houding helpt ook in het contact met familie en gezamenlijke vrienden, en houdt de relaties daar gezond.

Top-10 Tips bij een breuk via Mediation | Soest, Nieuwegein en Utrecht
Top-10 Tips voor ouders (tijdens de feestdagen)

2. Communiceer direct met elkaar

Bespaar anderen de last van jullie communicatie. Voorkom dat boodschappen via derden – of nog erger: via de kinderen – worden overgebracht. Alleen door rechtstreeks contact kun je verantwoordelijkheid nemen en echt bijdragen aan een oplossing.

3. Zorg goed voor jezelf

Hoe cliché het ook klinkt: dit is essentieel. Neem tijd om op te laden. Lees, wandel, eet gezond, sport of doe aan ontspanning zoals yoga. Juist in stressvolle tijden is zelfzorg geen luxe, maar noodzaak.

4. Laat je kind kind zijn

Wanneer een ouder het zwaar heeft, neemt een kind al snel de rol van trooster of helper op zich. Dit lijkt liefdevol, maar kan schadelijk zijn. Geef je kind de ruimte om onbezorgd op te groeien. Dit geldt ook voor jongvolwassen kinderen: ook zij hebben behoefte aan stabiele ouders die hun steun zijn – niet andersom.

5. Maak samen keuzes als ouders

Voorkom dat je kind moet kiezen als jullie het met elkaar oneens zijn. Een ontspannen sfeer wanneer jullie samen zijn, helpt je kind zich vrij tussen jullie te bewegen.

6. Ruzie? Niet waar de kinderen bij zijn

geweldloze communicatie
Klik op de foto voor meer info over ‘Geweldloze communicatie’

Ook geen verhitte telefoongesprekken waar kinderen bij zitten. Zij voelen zich vaak verantwoordelijk voor de onenigheid en kampen later met schuldgevoelens.

7. Wees eerlijk naar jezelf

Schuif niet alle schuld op de ander. Een relatie is bij uitstek ook een kans voor persoonlijke groei. Vraag je niet alleen af wat er misging, maar ook wat je daarvan kunt leren. Laat vrienden je niet alleen bevestigen, maar daag jezelf uit om eerlijk te reflecteren.

8. Respecteer het tempo van de ander

Soms is één van jullie sneller qua communicatie of op het vlak van keuzes maken. De ander loopt hier dan als het ware achteraan. Accepteer dat ieder zijn eigen tempo heeft. De snellere kan een beetje gas terug nemen en de langzamere kan de voet van het rempedaal halen. Zo blijf je met elkaar in verbinding.

9. Blijf contact zoeken

Het is verleidelijk om je terug te trekken, zeker als je je afgewezen voelt. Maar juist nu is het belangrijk om verbonden te blijven met de ander. Ga uit je comfortzone en begin het gesprek of maak op je eigen manier contact. Maar ook met anderen. Ga naar die verjaardag, praat, lach, deel. Dat helpt je verder.

10. Verdiep je in elkaars perspectief

Spreek je verlangens uit in plaats van verwijten. Probeer te begrijpen hoe de ander het ervaart. Stel je voor dat een buitenstaander – een “vlieg op de muur” – meekijkt. Wat zou die zien? Wat kun jij doen om de dynamiek te verbeteren?

Systemisch werken familieopstellingen

Deze blog gaat over systemisch werk en de drie onderliggende systemische wetmatigheden. Ook bekend onder de naam ‘familieopstellingen’. Ben je hierin geïnteresseerd, lees dan verder.

Bert Hellinger:grondlegger van het systemisch werken

Achtergrond - Systemische Wetmatigheden

In dit eerste artikel duiken we dieper in de achtergrond van systemisch werk. De Duitse therapeut Bert Hellinger wordt gezien als grondlegger van deze benadering. Hij bracht belangrijke inzichten in hoe familiesystemen functioneren. Hieronder een overzicht van de drie wetmatigheden die binnen elk familiesysteem een rol spelen:

  1. Binding – de diepe behoefte om erbij te horen
  2. Ordening – de natuurlijke hiërarchie en plek binnen het systeem
  3. Balans – het evenwicht tussen geven en nemen

Toelichtingop de drie systemische wetmatigheden

Hellinger onderscheidt meerdere lagen waarop deze wetmatigheden doorwerken: het persoonlijke niveau, het collectieve niveau en het niveau van de ziel. In dit artikel gaan we in op de eerste twee lagen.

Ad 1.Binding

Persoonlijke laag

Binding – de behoefte om ergens bij te horen

Binding gaat over onze existentiële behoefte om ergens bij te horen. Voor kinderen is deze behoefte letterlijk van levensbelang. De angst om uitgesloten te worden kan dan ook intens zijn. We zijn van nature uitgerust met een innerlijk kompas dat feilloos aanvoelt of we nog ‘in’ het systeem zijn. Als we gedrag vertonen dat tegen de ongeschreven regels van onze familie indruist, voelen we ons automatisch schuldig. Dit schuldgevoel zegt niets over universeel goed of fout, maar laat zien dat ons gedrag buiten de normen en waarden van het familiesysteem valt. Meer hierover lees je bij normen en waarden binnen relaties.

Collectieve laag

Het collectieve geweten is erop gericht om de eenheid binnen het systeem te bewaren. Zelfs wanneer een familielid als ‘verkeerd’ wordt bestempeld en buitengesloten, blijft het collectieve geweten dit lid proberen terug te brengen. Verstoringen zoals een buitengesloten grootouder kunnen generaties later nog effect hebben, doordat een nakomeling onbewust diens last op zich neemt.

Ad 2.Ordening

Persoonlijke laag

Ordening – wat is jouw plek in het systeem?

Ordening gaat over de ongeschreven regels in familiesystemen, vaak onbewust meegegeven van generatie op generatie. We leren van jongs af aan wat wel en niet hoort, en deze regels zijn diepgeworteld in onze culturele, religieuze en regionale achtergrond. Pas als we worden blootgesteld aan een andere cultuur, worden we ons bewust van de specifieke dynamieken in onze eigen familie van herkomst.

Collectieve laag

Op dit niveau gaat het om hiërarchie. Wie er eerder was, heeft meer ‘recht’ op zijn plek in het systeem. Een nieuw gevormd gezin komt bijvoorbeeld vóór het gezin van herkomst. Ook binnen het ouderlijk gezag bestaat een natuurlijke volgorde. Kinderen volgen en passen zich aan, terwijl ouders zich meer kunnen permitteren. Kinderen zullen zich eerder opofferen als ze merken dat een ouder ondersteuning nodig heeft.

Ad 3.Balans

Persoonlijke laag

Systemische wetmatigheid - Balans
Balans – het evenwicht tussen geven en nemen

Geven en nemen zijn fundamenteel in relaties. Als iemand iets ontvangt, voelt diegene vaak de drang om iets terug te geven. Dat kan op verschillende manieren—een dienst, zorg, geld of simpelweg waardering. Wanneer dit in balans is, voelt een relatie gezond aan. Zie ook balans in geven en nemen.

Ouder-kindrelaties vormen hierop een uitzondering. Kinderen ontvangen onvoorwaardelijk van hun ouders en hoeven niets terug te geven. Wel kunnen zij het later doorgeven aan hun eigen kinderen of anderen.

Collectieve laag

Hier draait het om balans in het hele systeem. Onverwerkte ervaringen of verantwoordelijkheden kunnen onbewust worden overgenomen door een ander familielid in een volgende generatie.

Dynamiekendie verstorend werken

Wanneer een systeem niet in lijn is met binding, ordening of balans, ontstaan verstoringen. Enkele voorbeelden van veelvoorkomende systemische dynamieken:

  • Het volgen van een familielid in diens moeilijke lot (bijv. ziekte of mislukking)
  • Het dragen van schuld of last van iemand anders
  • De wens om het familiesysteem te verlaten uit schaamte of schuld
  • Niet je eigen plek kunnen innemen (bijvoorbeeld de rol van ouder op je nemen als kind)
  • Je ouders niet volledig kunnen aannemen (jezelf groter voelen)
  • Verstrikt zijn met iemand die buitengesloten is geweest

Familieopstellingen helpen om dit soort dynamieken zichtbaar te maken en op te lossen. Het Instituut voor Systemisch Werk is een goede plek om hiermee kennis te maken.

Je kunt ons vinden in Soest, Amsterdam en UtrechtHeb je vragen of wil je kennismaken dat kan

Omgeving Amsterdam

Omgeving Alkmaar

Scroll naar boven