Systemische werking bij samengestelde gezinnen

Hoe werkt de ordening binnen een familiesysteem wanneer ouders uit elkaar gaan of een samengesteld gezin vormen? Binnen systemisch werk spelen drie systemische wetmatigheden een belangrijke rol: binding, ordening en balans. Deze principes helpen om de verschillende posities, relaties en patronen binnen een gezin inzichtelijk te maken.

In deze blog ontdek je hoe de systemische wetmatigheden volgens de benadering van Bert Hellinger doorwerken binnen samengestelde gezinnen. Je leest wat ordening in het familiesysteem betekent, hoe de balans tussen geven en nemen kan veranderen en welke dynamieken kunnen ontstaan bij een scheiding of nieuwe relatie.

Wil je eerst meer weten over de achtergrond van systemisch werk en familieopstellingen? Lees dan onze uitgebreide uitleg over de drie systemische wetmatigheden.

De driesystemische wetmatigheden

Systemische werking bij scheiding en samengestelde gezinnen
In deze blog verdiepen we ons in hoe systemische wetmatigheden doorwerken in een samengesteld gezin. We gebruiken hierbij opnieuw de inzichten van Bert Hellinger, grondlegger van familieopstellingen:

  1. Binding – de behoefte om ergens bij te horen
  2. Ordening – de natuurlijke volgorde en ieders plek daarin
  3. Balans – tussen geven en nemen

Wetmatighedenin het licht van samengestelde gezinnen

Bij een relatiebreuk of binnen samengestelde gezinnen komen verstoringen in deze drie systemische principes vaak duidelijk naar voren.

SystemischeWetmatigheid 1:  Binding

Binding – de behoefte om ergens bij te horen

Binding draait om het fundamentele verlangen om erbij te horen. Op collectief niveau houdt het ‘systeemgeweten’ de familie bij elkaar, zelfs als individuen worden buitengesloten.

De herenigingsfantasie

Kinderen fantaseren vaak lang na het uiteenvallen van het gezin over een hereniging tussen hun ouders. Nieuwe partners passen niet in dat plaatje en kunnen onbewust worden afgewezen.

Een ex buitensluiten

Wanneer één ouder de andere uitsluit, voelt een kind dat als het afwijzen van een deel van zichzelf. Kinderen zoeken dan naar herstel. Ook de nieuwe partner kan zich hierdoor onzeker voelen: “Wat als mijn partner straks zo over mij praat?”

Volgens Hellinger zijn kinderen het best af bij de ouder die respect toont voor de andere ouder.

Respect in nieuwe relaties

Een nieuwe partner komt pas in beeld dankzij de ruimte die de vorige partner liet. Ongeacht hoe die ruimte is ontstaan, dient dat erkend te worden. Het respecteren van eerdere relaties voorkomt verstoringen in het systeem.

Systemische wetmatigheid 2ordening in het familiesysteem

Ordening in het familiesysteem gaat binnen systemisch werk over de plek en positie die ieder gezinslid inneemt. Bij een samengesteld gezin kan deze ordening veranderen doordat ouders, kinderen en nieuwe partners verschillende onderlinge relaties hebben. Hierdoor kunnen vragen ontstaan over ieders rol, verantwoordelijkheid en plaats binnen het gezin.

Ordening verwijst naar de volgorde binnen het systeem. Persoonlijk leren we al vroeg de ongeschreven regels, collectief speelt hiërarchie een rol.

Van herkomst naar eigen familie

Normaal gaat de eigen, gestichte familie vóór de familie van herkomst. Wanneer een relatie eindigt, verandert dit vaak en vallen mensen terug op hun oorspronkelijke gezin, inclusief bijbehorende normen en waarden.

Samengestelde gezinnen en ordening

Ordening – welke plek neem jij in?

Binnen samengestelde gezinnen geldt een natuurlijke volgorde. In een gezin zonder gezamenlijk kind:

  1. Ouder
  2. Oudste kind
  3. Jongste kind
  4. Nieuwe partner

In een samengesteld gezin is er vaak verwarring over ieders plek in het geheel.

Bij een gezamenlijk kind ontstaat een andere ordening:

  1. Ouder die de externe veiligheid waarborgt
  2. Ouder die de interne veiligheid bewaakt
  3. Gezamenlijk kind
  4. Oudste kind uit eerdere relatie
  5. Jongste kind uit eerdere relatie

Samengesteld gezin: insiders en outsiders

Een samengesteld gezin is écht anders dan een kerngezin. Ook al wensen we vaak dat het gewoon hetzelfde is. Dat is het niet: een samengesteld gezin is van nature veel complexer.  Er is namelijk sprake van verschillende posities van ‘insiders’ en ‘outsiders’. Laat me een relatief eenvoudig voorbeeld geven van Stephan en Emma, die elkaar een paar jaar geleden hebben ontmoet.

Een voorbeeld: Stephan en Emma

Stephan heeft al een zoon, genaamd Bas, uit een eerdere relatie en die is inmiddels 10 jaar oud. Bas is om de week bij Stephan en Emma thuis. Als Stephan en Bas samen gaan voetballen, zijn zij de insiders met een bloedband en voelt Emma zich soms het derde wiel aan de wagen. Emma is dan de outsider. Omgekeerd komt er ’s avonds wel eens een oppas voor Bas en gaan Stephan en Emma naar een feestje bij vrienden. In dat geval zijn Stephan en Emma de insiders met een gezamenlijke liefdesrelatie. Bas maakt hier geen onderdeel van uit en is hier dus de outsider. Alleen Stephan is in beide relaties de insider en deze positie maakt soms dat hij het gevoel heeft er tussenin te zitten en het zowel Emma als Bas naar de zin te willen maken.

Speciale relatieweekenden voor samengestelde gezinnen

Wil je meer weten over hoe samengestelde gezinnen werken? Welke bijzondere dynamieken hier spelen? Wat ieders plek en rol is en wat the do’s en dont’s zijn? Met enige regelmaat organiseren we speciale relatieweekenden voor stellen met een samengesteld gezin. Wil je weten wanneer het volgende weekend is? Klik dan hier voor het eerstvolgende relatieweekend voor stellen met een samengesteld gezin.

Investeer in jullie relatie
Ga samen naar een relatieweekend

Wat levert het relatieweekend jullie op?

Systemische wetmatigheid 3balans tussen geven en nemen

Systemische wetmatigheid - Balans
Balans – tussen geven en nemen

Balans binnen systemisch werk draait om de verhouding tussen geven en nemen. Binnen samengestelde gezinnen kan deze balans onder druk komen te staan wanneer gezinsleden verschillende verwachtingen of verantwoordelijkheden ervaren. Het herkennen van deze dynamiek helpt om beter inzicht te krijgen in de onderlinge verhoudingen.

Balans gaat over de uitwisseling van geven en ontvangen, zowel persoonlijk als binnen het gehele familiesysteem. Onverwerkt leed herhaalt zich in volgende generaties.

Impact op balans bij relatiebreuk

Als een ouder het verlies van de partnerrelatie niet kan verwerken, neemt een kind onbewust die last op zich. Daarmee wordt ook de ordening verstoord: het kind gaat ‘zorgen’ voor de ouder en verliest zijn eigen plek.

Systemischedynamieken doorbreken

Een samengesteld gezin kan leiden tot verstoringen in binding, ordening of balans. Een familieopstelling maakt deze zichtbaar en kan helpen bij herstel. Het Instituut voor Systemisch Werk is hierin een waardevolle bron.

Voorbeelden van veelvoorkomende dynamieken

  • Een zwaar lot of schuld van een ander op je nemen
  • Je plek niet kunnen innemen binnen het gezin
  • Je identificeren met een buitengesloten familielid
  • Je familie willen verlaten door schaamte of schuldgevoel
  • Onbewust je ouderlijke rol overnemen als kind
  • Het gevoel dat je niet beter mag hebben dan iemand anders in je familie

Veelgestelde vragenover systemisch werk in samengestelde gezinnen

Wat betekent ordening in een familiesysteem?

Ordening in een familiesysteem verwijst binnen systemisch werk naar de plek en positie van ieder gezinslid. Volgens de benadering van Bert Hellinger kunnen onduidelijkheden over rollen en verantwoordelijkheden spanning veroorzaken. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer een nieuwe partner onderdeel wordt van een samengesteld gezin.

Hoe werkt ordening binnen een samengesteld gezin?

Bij een samengesteld gezin hebben biologische ouders, kinderen en nieuwe partners verschillende onderlinge relaties. Binnen systemisch werk wordt onderzocht welke plek ieder gezinslid inneemt en hoe deze verhoudingen de gezinsdynamiek beïnvloeden. Daarbij spelen erkenning en respect voor bestaande relaties een belangrijke rol.

Wat betekent balans binnen systemisch werk?

Balans is een van de drie systemische wetmatigheden en gaat over de verhouding tussen geven en nemen. Binnen een samengesteld gezin kunnen verschillen in verwachtingen, betrokkenheid en verantwoordelijkheden deze balans beïnvloeden. Systemisch werk helpt om deze patronen inzichtelijk te maken.

Hoe nu verder?Zo kun je investeren in jullie relatie

Wij bieden de volgende drie opties voor meer helderheid, groei en verbinding. Kijk wat het meest aansluit bij jullie behoeftes. Je kunt in onze online agenda direct zien wanneer jullie een eerste stap kunnen zetten.

RELATIE ASSESSMENT

RELATIE WEEKEND

RELATIE THERAPIE

Over de auteur

Je kunt ons vinden in omgeving van Amsterdam en UtrechtHeb je vragen of wil je kennismaken dat kan

Omgeving Amsterdam

Omgeving Alkmaar

Scroll naar boven